Üstün bir teknoloji ürünü olan lastik, aracın zeminle tek temas noktasıdır. Bu temas noktasının alanı, her lastik için bir kartpostal büyüklüğündedir. Lastik çeşitli işlevlerini yerine getirmek için, işte bu birkaç santimetre karelik yerle yetinmek zorundadır.
Lastiğin en önemli işlevlerini ise şöyle sıralayabiliriz:
Taşımak: Aracı ve yükünü taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferine mukavemet etmek.
Aktarmak: Aracı ve yükünü taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferine mukavemet etmek.
Yönlendirmek: Fren yapıldığında viraj alırken motorun gerekli gücünü aktarmak.
Pürüzlerin Etkisini Azaltmak: Yolun durumu ve iklim şartları ne olursa olsun, aracı büyük bir emniyetle yönlendirmek.
Uzun Ömürlü Olmak: Şöförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olması için yolun pürüzlerinin etkisini azaltmak.
Azami performans sağlamak ve kendi emniyetiniz için lastiklerinizi uygun şişirin.
Lastiklerinizin basıncını, stepneniz de dahil olmak üzere, kontrol edin.
Normal şartlar altında, lastiklerinizin basıncı düzenli olarak düşer. Lastiklerinizin basıncı, onbeş günde bir, soğukken, yani, aracınızı kullandıktan en az bir saat sonra veya düşük hızda iki üç kilometre kullandıktan sonra, kontrol edilmelidir. Araç seyir halindeyken lastiklerinizin basıncı artar, bu nedenle kesinlikle, yeni durdurulmuş olan aracın lastiklerini indirmeyin. Sıcak lastiklerin basıncının, soğuk haldeki basınçtan en az 4 psi daha fazla olduğunu unutmayın.
Lastikleri fazla şişirmeniz gereken durumlar.
Yüksek hızda uzun bir yol yapmanız gerekiyorsa veya aracınızın yükü fazlaysa, lastiklerinizin basıncını arttırmanızda yarar var. Bunun için, araç üreticisinin tavsiye ettiği yüklü veya uzunyol basınçlarını kullanınız. Araç üreticisinin basınç tavsiyesini kapı içlerinde, bagaj kapağının içindeki etiketlerde veya aracın el kitabında bulabilirsiniz.
Yeterince şişirilmemiş lastikler.
Yeterince şişirilmediklerinde lastiklerinizin kenarlarına normalden fazla yük biner; bu da lastik karkasının gereğinden fazla yorulmasına, darbelere karşı daha kırılgan olmasına, lastiklerin ısısının artmasına ve anormal bir aşınmaya neden olur. Bunun sonucu olarak, lastiklerinizin maruz kaldığı telafi edilmez zarar, anında veya daha sonra lastiğinizin patlamasına neden olur. Lastiklerin basıncı düştüğünde, nedenin bulunması ve gerekiyorsa lastiğin tamiri için muhakkak bir lastik tamircisine başvurulması gerekmektedir.
Sübap: Lastik için hayati önemli olan bu parça her yeni lastik değişiminde mutlaka değiştirilmelidir. Sübap Kapağı: Görünürde lüzumsuz bir ayrıntı gibi görünüyorsa da, lastiğinizin hava kaçırmaması için çok önemli bir unsurdur. Lastiklerin her basınç kontrolünden sonra, temizlenerek yerine takılmalıdır. Karavan veya tekne çeken araçlar... Bu özel hallerde, römorkun aracın yükünü arttırdığı unutulmamalıdır. Dolayısıyla aracınızın arka lastiklerinin basıncının arttırılması gerekmektedir. Daha fazla bilgi için CooperTire bayilerine başvurabilir, bu konudaki uzmanlığımıza güvenebilirsiniz.
Lastikleriniz, performanslarından hiçhiçbir şey kaybetmemeleri için, düzenli olarak ve her uzun yoldan önce muhakkak kontrol edilmelidir. Şu akıldan çıkarılmamalıdır ki, bakım, aracın genel durumu, kullanma tarzı ve yolların durumu, lastiklerin ömrünü büyük ölçüde etkiler. Belli bir hızdan itibaren ortaya çıkan titreşimleri önlemek için, teknik bilgi ve özel cihazlar gerekmektedir.
Lastiklerinizin aşınmasını ve ömrünü etkileyen faktörler:
- Aracın özellikleri (ağırlığı, gücü,..)
- Yolların güzergahı (düz, virajlı)
- Yol kaplaması (ön rot ayarı, arka rot ayarı)
- Amortisör ve frenlerin durumu...)
- Kullanma tarzı (ani kalkış, kazık fren, viraj alış hızı...)
- Sürat (lastikler düz yolda, 120 km/h'lik süratte, 70 km/h süratte olduğundan iki misli daha çok aşınırlar)
- Ortam sıcaklığı
Lastiklerin basıncı eğer yeterli düzeyde değilse, lastikler daha çabuk ve düzensiz bir şekilde aşınırlar. Bundan başka istek dışı meydana gelen darbeler de (kaldırıma vurma, yol üzerindeki çukurlar) aracın mekanik bazı aksam ayarının bozulmasına veya tahribatına neden olabileceği gibi lastiklerin içten hasar görmesine de neden olabilir; bu hasarın sonuçları, bazen çok sonra ortaya çıkabilir. Lastiklerinizin düzenli kontrol edilmesi sayesinde, hataları (anormal aşınma, basınç düşmesi...) belirliyebilir ve zamanında önlemini alabilirsiniz. Lastiğin kalitesini koruyabilmek için, en ufak bir şüpheniz olduğunda, şürüş konforunuz ve emniyetiniz için bir CooperTire uzmanına danışın.
Lastiklerinizin aşınmasını yakından izleyin
Lastiklerinizin dişini (desenini) kontrol ederek aşınmalarını izleyebilirisiniz. Lastik deseni, özellikle ıslak zeminde çok önemli bir faktördür. Bütün lastiklerde 1.6 mm kalınlığında bir aşınma göstergesi bulunur. Cooper lastiklerinde bu gösterge, lastiğin yan omuzunda bulunan işaret ile belirlenmiştir. Lastiklerinizin aşınma derecesini saptamak için bu bölgeye bakmanız yeterlidir. Lastikleriniz yasal aşınma sınırına gelmemiş olsalar bile, lastiğinizin su boşaltma hızı aşınma ile azalmış olacaktır.
Aracınızın orjinal lastikleri, onun performansını azami düzeye ulaştıracak şekilde seçilmiştir. Ama siz kullanma tarzınızı, iklim şartlarını, yolların durumu ve uzunluğu göz önünde bulundurarak, başka bir seçim yapabilirsiniz. Ancak, her koşulda, size, kullanma şartlarınıza en uygun çözümü teklif edecek bir CooperTire bayiine danışmanız menfaatinize olacaktır.
Lastik takma, değiştirme, rot ayarı, uzman işidir:
Yanlış takılmış veya değiştirilmiş bir lastik, hem kendi performansını azaltır, hemde sizin emniyetinizi tehlikeye sokar.
Özel durumlar ve geçici olarak kullanılan stepneler dışında, aynı aks üzerine monte edilen lastikler birbirinin aynı olmalıdır. Aracın yola intibakı için, en yeni veya en az aşınmış lastikler, araç ister önden ister arkadan çekişli olsun, mutlaka arka dingile takılmalıdır.
Sübap ve iç lastiğin her müdehaleden sonra, değiştirilmesi tavsiye edilir. Tubless lastiğe iç lastik konulması tavsiye edilmez. Çivili lastiklerin kullanımı değişik ülkelerde yönetmeliklerle düzenlenmiştir, bu lastikleri taktırmadan önce, ilgili yönetmelik hakkında bilgi edinmenizde yarar vardır.
Dikkat: "M+S" kar lastiklerinin sürat kapasitesi, aracın orjinal lastiklerinden daha düşük olabilir. Bu hallerde, seyir sürati bu tahditlere uygun olarak düşürülmelidir.
Arabanızın performansına uygun lastiği nasıl seçmelisiniz?
- Lastiğin hız ve yük endeksi takılacağı aracın teknik özelliklerine göre belirlenir.
- Lastiğin ebatı, hız ve yük endeksleri, araç üreticisi firma tarafından en konforlu ve emniyetli kullanımı sağlamak amacına yönelik olarak belirlenmiştir. *Hız endeksi yalnızca ulaşılması gereken hız sınırı değil, aynı zamanda aşağıdaki üç ana özelliği bir araya getiren direnç endeksine karşılık gelir.
Lastiklerinizi ne zaman değiştirmelisiniz?
Kullandığınız lastiklerin diş derinliği 1.6 mm'ye düştüğünde emniyetiniz için yeni lastiklerle değiştirmelisiniz. Yeni lastik, suyu gayet rahat bir şekilde boşaltırken, kullanılmış lastik suyu boşaltamadığından tehlikeli bir sürüş arzedecektir.
Neden her yeni lastikle beraber sübabın da değiştirilmesi şarttır?
Sübap, lastiğin hava geçirmezliğini dolayısıyla uzun ömür ve emniyetini sağlar
-
Kullanım esnasında sübap merkezkaç kuvveti ve yorulma nedeniyle aşınır (Saatte 100 km hızla 195/70 R 14 ebadında tekerleğe takılan sübap 1.7 kg'lik dengesiz yük uygular)
-
Tasarruf amacıyla yeni sübap alınmaması durumunda, lastiğin uzun ömür ve emniyeti tehlikeye düşecektir.
Lastik ve dolayısıyla araç dengelenmediği takdirde:
- Sürüş konforunda azalma
- Lastiğin süspansiyon, direksiyon, dönüş unsurlarında bozulma meydana gelecektir.
Sürüş esnasında titreşimler hissedilmez. Araç tarafından bu titreşimler yok edilse dahi ön jantlarda önemlidir. Balanssızlık aracı kullanırken hissedilmese bile araca zarar veriyor olabilir. Bu nedenle hem ön hem ark lastiklere balans işlemi uygulanmaktadır.
Balans ayarı dönen parçaların düzensiz titreşimlerini önlemek amacıyla gereklidir.
Jantları İyi Merkezlemek İçin Ne Yapmalısınız?
Bijonların dengeli sıkılması:
-
Jant ve aksların yıpranmasını önleyecektir.
-
Tüm bijonların eşit oranda sıkıştırılmasını sağlayacaktır.
-
Lastiğin çıkarılmasını kolaylaştıracaktır.
Jantlar araca takılırken bijonlar gereğinden fazla sıkılmamalı ve torkmetre kullanılmalıdır.
Lastik Hava Basıncı Neden Ve Nasıl Kontrol Edilmelidir?
Lastik basınçları düzenli olarak kontrol edilmelidir (en az onbeş günde bir) Lastik basınç düşüklüğü aşağıdakilerle açıklanabilir;
-
Kullanımdan ötürü lastik havasının doğal olarak düşmesi.
-
Hava sıcaklığındaki değişimler.
-
Yabancı bir cismin (çivi vb.) lastiğe batması sonucu. Tubless lastiklerde çivi lastikden çıkmadığı sürece lastiğin havası tamamen boşalmaz. Ancak lastiğin hareketinden dolayı çivi yerinde kalsa bile hava kaçırır.
Lastik Hava Basıncı Nasıl Ayarlanmalıdır?
Lastik şişirme basıncı aracın kullanıma bağlıdır.
-
Tavsiye edilen basınç, araçtan araca farklılık gösterebilir.
-
Her koşulda araç üreticisinin tavsiyesine uyunuz.
-
Karavan, römork ve tekne taşıyıcı gibi çekilen araçların lastiklerine özel basınç uygulanmalıdır.
Doğru basınç, lastiğin uzun ömür ve emniyetini sağlayan en önemli faktördür. Basıncı lastik soğuk iken kontrol edilmelidir. Lastik sıcak iken basınç kontrolü yapılırsa, tavsiye edilen basınç oranına en az 4 psi ilave edilmelidir.
Neden Yeni ve Az kullanılmış Lastikler Arkaya Takılmalıdır ?
Çoğu araçlar önden çekişlidir. Yani ön lastikler arka lastiklere nazaran daha hızlı aşınır. Sürücüler genelde öne daha tutunan lastiğe alışkındır. Yeni lastikler öne takılırsa;
-
Aracın hareketleri farklılaşacak, kullanıcı adaptasyon güçlüğü çekecektir. Aracın tutuşu tersine dönecektir.
-
Kayan bir yolda, önce kontrol edilemeyen aksta, yani arka taraftaki tutuş gücü azalacaktır.
Yeni lastikler arkaya takılırsa;
-
Araç hareketleri sürücünün alışık olduğu eski haline dönecektir (Yol tutuşu eskisinden daha fazla oranda sağlanacaktır)
-
Sürücünün kontrol edemediği arka dingil lastiklerinin yol tutuş kabiliyeti artar.
Eğer lastikler yeniyse yerlerinde bırakılmalıdır.
Ani frenleme, keskin virajları dönme ve özellikle kaygan yüzeyler gibi zor durumlarda yol hakimiyetini sağlayabilmek için yeni veya az kullanılmış lastikler mutlaka arka dingile takılmalıdır.
Araç Geometrisi Neden İyi Ayarlanmalıdır ?
Dönen aksamın geometrik bozukluğu lastiklerin çabuk aşınmasına, hatta yol üzerindeki hareketlerinin bozulmasına sebep olacaktır. Lastik paralelliği sistematik olarak kontrol edilmelidir.
Bu nedenle aracınızı düzenli olarak bir rot ayar servisinde kontrol ettiriniz.
Araç lastiğinin taşıyabileceği maksimum yükle yapabileceği en yüksek hız limitini belirtir. Bu nedenle aracınızı düzenli olarak bir rot ayar servisinde kontrol ettiriniz.
| Hız Sembolü |
M |
N |
P |
Q |
R |
S |
T |
H |
V |
W |
Z |
| Hız Limiti (km/saat) |
130 |
140 |
150 |
160 |
170 |
180 |
190 |
210 |
240 |
270 |
240 + |
Yük İndeksi
| 60 |
250 |
88 |
560 |
| 61 |
257 |
89 |
580 |
| 62 |
265 |
90 |
600 |
| 63 |
272 |
91 |
615 |
| 64 |
280 |
92 |
630 |
| 65 |
290 |
93 |
650 |
| 66 |
300 |
94 |
670 |
| 67 |
307 |
95 |
690 |
| 68 |
315 |
96 |
710 |
| 69 |
325 |
97 |
730 |
| 70 |
335 |
98 |
750 |
| 71 |
345 |
99 |
770 |
| 72 |
355 |
100 |
790 |
| 73 |
365 |
101 |
825 |
| 74 |
375 |
102 |
850 |
| 75 |
387 |
103 |
875 |
| 76 |
400 |
104 |
900 |
| 77 |
412 |
105 |
925 |
| 78 |
425 |
106 |
950 |
| 79 |
437 |
107 |
975 |
| 80 |
450 |
108 |
1000 |
| 81 |
462 |
109 |
1030 |
| 82 |
475 |
110 |
1060 |
| 83 |
487 |
111 |
1090 |
| 84 |
500 |
112 |
1120 |
| 85 |
515 |
113 |
1150 |
| 86 |
530 |
114 |
1180 |
| 87 |
545 |
115 |
1215 |
OTOMOBİL YAZ LASTİKLERİ
